Rekenschap

Vertical_Subtraction_Method_A_Step_8

Het is meer een stelling en geen feit. Een betekenisverandering die ik misschien onterecht veronderstel. Misschien is die betekenisverandering er echt: is identiteit niet datgene aan ons waar wij publiekelijk rekenschap over geven – en niet meer dan dat?

Meermaals heb ik het hier over identiteit gehad en vermoedelijk spreek ik mijn eigen teksten van vroeger nu tegen. Zeker als we welvarend zijn en tijd hebben om na te denken over onszelf, ontstaat de vraag naar onze identiteit vanzelf. Wie zijn wij, wat zijn wij? Wat is mijn publieke persona, wat ben ik maar hoef ik juist niet te delen met het publiek? Vooral dat onderscheid lijkt verloren te gaan tegenwoordig.

Eén van mijn hobby’s is het genieten van mooie stoffen. Ik verzamel plaatjes daarvan op Pinterest, ga naar musea waar mooie stoffen worden tentoongesteld en kijk op stoffenmarkten en in -winkels naar mooie motieven, weeftechnieken, glans, enz. Mijn hobby’s zijn een deel van mij, maar ik ben mijn hobby’s  niet. Dat zullen de meesten van jullie ook over jullie zelf en jullie hobby’s zeggen. Is daarmee je hobby wel of geen onderdeel van je identiteit?

Daar zat ik dus, onder andere ten aanzien van hobby’s, over te peinzen. Wanneer is iets onze identiteit en wanneer is het onze persoonlijkheid?  Ik dacht aan identificatie en legitimatie en kwam zo uit op identiteit als alleen datgene van onszelf waarover wij publiekelijk ter verantwoording kunnen worden geroepen. Ouderschap bijvoorbeeld. Dat komt met verantwoordelijkheden. De maatschappij mag iets over ons ouderschap zeggen, namelijk dat je wanneer je het gewoon niet rooit uit de ouderlijke macht kan worden ontzet. Een ander voorbeeld dient zich dan direct aan: het huwelijk of het geregistreerd partnerschap. Contracten waarmee we naast rechten ook plichten verkrijgen. Je belooft plechtig aan alle voorwaarden te zullen voldoen die de wet aan je stelt. Je bent verplicht aan elkaar zorg te verlenen in verschillende opzichten.

Je nationaliteit komt met bepaalde plichten. Een dienstplicht, in sommige landen. Dan gaat dat ook gepaard met je geslacht. In België is het je plicht om te stemmen. In Nederland komt in de nabije toekomst je plicht om te registreren waar je organen naartoe gaan na je dood. Verzaak je die plicht dan zijn je organen van je nabestaanden. Heb je geen nabestaanden, zijn je organen dan toch weer gewoon van jezelf?

Zo kom ik tot nog toe uit op vier onderdelen van onze identiteit: je geslacht, je nationaliteit, je huwelijkse staat en ouderschap.

Zijn er plichten aan je seksuele voorkeur? Niet echt.  Als je pedofilie een seksuele voorkeur beschouwt en geen posttraumatische stoornis van mensen die geen volwassen relaties kunnen aangaan, dan kun je wel van een plicht bij een seksuele voorkeur spreken. Pedofielen mogen hun voorkeur niet uiten. Maar je bent als hetero, homo, bi of aseksueel niet verplicht tot bepaalde handelingen. Je hoeft je niet te verantwoorden aan de maatschappij. Het staat niet geregistreerd. Ik ben dan geneigd om te zeggen dat je seksuele voorkeur onderdeel is van je persoonlijkheid maar niet van je identiteit.

Zijn er plichten aan je etniciteit? Los van dubbele paspoorten, die betrekking hebben op nationaliteit. Ik kan me er geen bedenken. Geen formele. Je kunt wel zaken als je plicht beschouwen. Zoals een vangnet zijn voor je sociale groep. Maar het is niet wettelijk tot je plicht te maken. Etniciteit wordt in sommige gevallen geregistreerd. Voor sociologische conclusies, vermoed ik. Dat is eigenlijk een omweg. Men wil conclusies trekken over groepscultuur en veronderstelt die per etniciteit.
Nu lijkt etniciteit mij eigenlijk geen onderdeel van je identiteit, als ik uit mag gaan van mijn hierboven gemaakte criteria. Maar het is dus identiteit gemaakt door een registratie.

Brengt je religie plichten voort. Ja. Moet je daar rekenschap over af leggen? Ja, op verschillende wijzen. Aan je gemeenschap, omdat je met elkaar op weg bent, en in negen van de tien gevallen van religie aan een hogere macht. Religie wordt in Nederland niet meer actief geregistreerd. Voor de bredere maatschappij is het je eigen verantwoordelijkheid. Maar ben je onderdeel van een gemeenschap en geloof je in een hogere macht, dan is de religie je identiteit voor je interactie met hun.

Komt je huidskleur met plichten? Medisch gezien kun je stellen dat je ‘verplicht’ bent langer in de zon te gaan als je een bruinere huid hebt. Omdat je meer tijd nodig hebt om voldoende vitamine D op te nemen. Maar niemand die je er rekenschap over af zal laten leggen als je dat niet doet. Verder wordt huidskleur niet geregistreerd en hoef je er geen verantwoording over af te leggen. Je huidskleur is niet je identiteit. Als ik mijn hier boven gestelde criteria mag volgen. Game changer.

Een voordeel van dit theorietje: waar ik geen verantwoording over hoef af te leggen is mijn zaak. Wat niet geregistreerd wordt kan me ook niet achtervolgen. Een wakende overheid is een kwetsbare macht. Bewaarde gegevens kunnen voor kwade doeleinden worden gebruikt.

Het is misschien gevoed door eenzaamheid of door de navolging van roem die tegenwoordig zo prominent is, maar we vragen steeds meer publiekelijk om erkenning. Mensen willen gezien worden, gewaardeerd, bekend, beroemd. We doen mee aan talentenjachten, reality shows, zwaaien naar de camera als we geld in het glazen huis gooien, sturen berichtjes naar de top 2000 om op tv vermeld te worden en denken dat onze mening ertoe doet op Twitter. We hebben identity politics waarmee we maatschappelijk veranderingen willen bewerkstelligen die onze identiteit dient. Dat is niet die identiteit zoals ik dat nu hier verzin. Niet een maatschappelijke verantwoordelijkheid. We hebben voor dat doel een zo nauwgezet mogelijk etiket voor onszelf gevonden en dat wordt gediend door onze politieke acties. Die identiteit is gemaakt op aspecten van de persoonlijkheid. Huidskleur, seksuele voorkeur, gender, sociaal netwerk. Nu wijken we allemaal van elkaar af in persoonlijkheid en dus ook in ons gevoel voor identificatie. Politieke groeperingen op basis van waar je je persoonlijk mee identificeert zijn vloeibaar. De samenstelling en kracht wisselt voortdurend. De standpunten kunnen op elk moment een andere kant opgaan. Je hebt geen stabiele beweging om verandering mee te forceren.

En het is niet dat ik deze identificatie een waan vind. Ik wil alleen het voordeel voor het voetlicht brengen van het niet bestempelen van je persoonlijkheid tot je identiteit: niemand heeft er dan wat mee te schaften. Het is geheel aan jou.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s